In Frankrijk markeert het schooljaar 2026 een keerpunt voor de regulering van digitale technologie bij minderjarigen. Het verbod op mobiele telefoons wordt nu ook uitgebreid naar de middelbare school, de CNIL publiceert specifieke aanbevelingen over AI in het onderwijs, en de wet nr. 2023-566 van 7 juli 2023 vereist een ouderlijke toestemming voor de inschrijving van minderjarigen onder de 15 jaar op sociale netwerken.
Kinderen begeleiden in hun dagelijkse ontdekking van digitale technologie is niet langer een optionele pedagogische keuze, het is een wettelijk en familiair kader dat samen moet worden opgebouwd.
Door AI gegenereerde inhoud: een blinde vlek in digitaal onderwijs
Concurrenten besteden veel aandacht aan schermtijd en sociale media. Ze raken echter een onderwerp aan dat centraal is geworden: het vermogen van kinderen om inhoud te identificeren die is geproduceerd of bewerkt door een generatieve kunstmatige intelligentie.
De CNIL heeft in juni 2025 aanbevelingen gepubliceerd over AI in het onderwijs, die in september 2026 zijn doorgegeven door het Journal du Net. Deze aanbevelingen introduceren het concept van geletterdheid in synthetische inhoud, dat verder gaat dan de eenvoudige verificatie van klassieke desinformatie. Een tekst, een afbeelding of een video kan visueel geloofwaardig lijken terwijl het volledig is gemaakt door een generatief model.
Concreet betekent het begeleiden van een kind op dit gebied dat je de productiesignalen moet laten zien: inconsistenties in handen op een afbeelding, repetitieve formuleringen in een tekst, afwezigheid van een identificeerbare bron. Er zijn educatieve middelen beschikbaar op clic-et-moi.fr om deze aanpak in het gezin te structureren, zonder technische jargon.
De moeilijkheid is reëel: volwassenen zelf hebben vaak moeite om authentieke inhoud van gegenereerde inhoud te onderscheiden. De begeleiding wordt dan een gedeeld leerproces in plaats van een eenrichtingsverkeer.
Sociale media en minderjarigen onder de 15 jaar: wat de wet ouders oplegt
De wet nr. 2023-566 van 7 juli 2023 stelt dat een minderjarige onder de 15 jaar zich niet kan inschrijven op een sociaal netwerk zonder expliciete ouderlijke toestemming. De platforms moeten het kind en zijn ouders informeren over de risico’s die verbonden zijn aan het gebruik van de dienst en tools voor het controleren van schermtijd aanbieden.
Een houder van het ouderlijk gezag kan ook verzoeken om de opschorting van een account dat al door een kind is aangemaakt zonder zijn toestemming. Dit recht op opschorting is nog weinig bekend en wordt zelden uitgeoefend.
Wat de wet niet regelt
De Constitutionele Raad heeft het algemene verbod op sociale media voor onder de 15-jarigen dat aanvankelijk was voorzien, gecensureerd. Het systeem is dus afhankelijk van de leeftijdsverificatie door de platforms, waarvan de effectiviteit ter discussie staat. De ervaringen op het terrein verschillen hierover: sommige ouders merken dat hun kinderen gemakkelijk de controlemechanismen omzeilen door een fictieve leeftijd op te geven.
Het wettelijke kader geeft een richting aan, maar het ouderlijk toezicht blijft de beslissende schakel. Dit vereist regelmatige gesprekken over wat het kind ziet en deelt, in plaats van alleen het activeren van een softwarematige ouderlijke controle.
Verbod op telefoons op de middelbare school: een signaal, geen oplossing
Sinds het schooljaar 2026 geldt het verbod op mobiele telefoons op school ook voor middelbare scholieren. Deze maatregel verlengt die welke al van kracht is op de basisschool en in het voortgezet onderwijs. Het doel is om afleiding in de klas te beperken en de blootstelling aan sociale media tijdens schooltijd te verminderen.
Dit verbod dekt echter alleen de tijd die op de school wordt doorgebracht. De schermtijd buiten school vertegenwoordigt de meerderheid van de dagelijkse blootstelling. Een middelbare scholier die zijn telefoon bij de ingang van de school inlevert, krijgt deze bij het verlaten van de school terug, vaak voor intensief gebruik aan het einde van de dag.
Het schoolverbod kan echter dienen als hefboom om de dialoog thuis te openen. Het creëert een collectief referentiepunt waarop ouders kunnen steunen om hun eigen regels vast te stellen zonder als uitzonderingen te worden gezien.
Een gezinskader opbouwen dat is afgestemd op de leeftijd van het kind
De institutionele aanbevelingen komen overeen met één principe: pas het digitale gebruik aan de rijpheid van het kind aan in plaats van een identieke tijdslimiet voor iedereen vast te stellen. Een 7-jarig kind dat een tablet gebruikt voor een educatief spel en een 14-jarige tiener die op sociale media surft, vereisen niet dezelfde begeleiding.
Enkele concrete richtlijnen om dit kader te structureren:
- Definieer schermvrije tijdsblokken die door het hele gezin worden gedeeld (maaltijden, bedtijd), zodat niet alleen het kind wordt aangesproken en de perceptie van onrechtvaardigheid wordt verminderd
- Installeer schermen in gemeenschappelijke ruimtes voor de jongsten, zodat het gebruik zichtbaar is zonder permanente controle in te voeren
- Voorzie momenten van begeleid gebruik, waarbij de ouder kijkt of speelt met het kind, om te begrijpen wat hij of zij doet en het gesprek te openen
- Herzie de regels regelmatig, omdat een vast kader binnen enkele maanden verouderd raakt door de evolutie van platforms en gebruik
Bescherming van persoonlijke gegevens vanaf de basisschool
De CNIL biedt middelen aan om leerlingen van groep 8 bewust te maken van gegevensbescherming. Deze aanpak kan thuis worden doorgegeven door aan kinderen uit te leggen wat er met de informatie gebeurt die ze delen: voornaam, foto, locatie, contacten.
Een kind dat vroeg begrijpt dat zijn gegevens waarde en een levensduur online hebben, ontwikkelt duurzamere voorzichtigheidsreflexen dan een kind dat simpelweg aan beperkingen wordt onderworpen.
De digitale begeleiding van kinderen berust minder op technische hulpmiddelen dan op een actieve ouderlijke houding. Het Franse wettelijke kader biedt nu concrete hefbomen, van ouderlijke toestemming op sociale media tot het verbod op telefoons op school. Het blijft echter zo dat elke familie deze richtlijnen moet vertalen naar dagelijkse gewoonten, aangepast aan de leeftijd en rijpheid van elk kind.
